Genel bakış
Hareketli protezler, eksik dişlerin yerini alan ve hasta tarafından takılıp çıkarılabilen protezlerdir. Tüm dişlerin eksik olduğu durumlarda tam protez, bazı dişlerin bulunduğu durumlarda ise bölümlü (parsiyel) protez uygulanır.
Protezin ağızda dengeli durması; çiğneme, konuşma ve yüz desteği açısından önemlidir. Bu nedenle ölçü, kapanış kaydı ve prova aşamaları dikkatle yapılır. Uygun durumlarda protezin implantlarla desteklenmesi tutuculuğu belirgin şekilde artırır.
Kimler için uygun?
- Tüm dişlerini kaybetmiş olanlar (tam protez)
- Birden fazla dişi eksik olup sabit protez yapılamayanlar (bölümlü protez)
- Eski protezi gevşemiş veya uyumunu kaybetmiş olanlar
- İmplant destekli protez ile tutuculuğu artırmak isteyenler
Neden tercih edilir?
- Çok sayıda eksik dişi tek bir protezle tamamlar
- Çiğneme ve konuşma işlevini yeniden kazandırır
- Dudak ve yanak desteği sağlayarak yüz görünümüne katkıda bulunur
- Temizliği kolaydır; gerektiğinde onarılabilir
Tedavi nasıl ilerler?
- 1
Muayene
Ağız içi dokular, kalan dişler ve kemik yapısı değerlendirilir; gerekirse önce çekim veya dolgu gibi ön tedaviler yapılır.
- 2
Ölçü
Ağız yapınıza özel ölçü kaşıklarıyla hassas ölçüler alınır.
- 3
Kapanış kaydı ve diş seçimi
Çene ilişkisi kaydedilir; dişlerin rengi, boyu ve formu yüzünüze göre seçilir.
- 4
Prova
Dişler mum üzerine dizilmiş haldeyken ağızda denenir; görünüm, konuşma ve kapanış kontrol edilir.
- 5
Teslim ve ayarlar
Protez teslim edilir; ilk haftalarda oluşabilecek baskı noktaları kontrol seanslarında düzeltilir.
Hareketli protez türleri
Tam protez: Ağızda hiç diş kalmadığında uygulanır ve tutuculuğunu damak ve diş eti dokusundan alır.
Bölümlü (parsiyel) protez: Kalan dişlere kancalar veya hassas bağlantılarla tutunur; eksik bölgeleri tamamlar.
İmplant destekli protez: Çeneye yerleştirilen 2-4 implant üzerine takılan protezdir. Hareketli olmasına rağmen yerinde çok daha sabit durur.
Tedavi sonrası dikkat edilmesi gerekenler
- Protezi her yemekten sonra çıkarıp yumuşak bir fırça ve suyla temizleyin.
- Gece yatarken protezi çıkarın ve temiz suda veya temizleme solüsyonunda saklayın.
- İlk haftalarda yumuşak gıdalarla başlayın, sert gıdaları küçük lokmalarla deneyin.
- Yara veya baskı hissi olursa protezi kendiniz düzeltmeye çalışmayın; kontrole gelin.
- Yılda en az bir kez kontrol yaptırın; zamanla kemik değişimine bağlı besleme gerekebilir.
Sık sorulan sorular
Protezime alışmam ne kadar sürer?
Çoğu hasta birkaç hafta içinde konuşma ve çiğnemeye alışır. İlk günlerde tükürük artışı ve hafif baskı hissi normaldir.
Protez ağızda oynar mı?
Ölçü ve kapanışı doğru alınmış bir protez dengeli durur. Ancak alt çenede kemik desteği azsa hareket olabilir; bu durumda implant destekli protez önerilebilir.
Protezle yemek yiyebilir miyim?
Evet. Başlangıçta yumuşak gıdalarla başlamak, lokmaları küçük tutmak ve iki tarafla çiğnemek alışmayı kolaylaştırır.
Protez ne sıklıkla yenilenmeli?
Zamanla çene kemiğinde değişiklik olduğu için protezin uyumu azalabilir. Düzenli kontrollerde gerekirse besleme (astar) yapılır veya yenilenir.
Yapıştırıcı kullanmam gerekir mi?
İyi uyumlu bir protezde genellikle gerekmez. Bazı durumlarda ek tutuculuk için hekim önerisiyle kullanılabilir.
